Maand: april 2020

Antwerpen onder de V-bommen 1944-1945

Antwerpen onder de V-bommen 1944-1945

Antwerpen onder de V-bommen 1944-1945

In 2004 herdacht Antwerpen het inslaan van de eerste V-bom op haar grondgebied. Een tentoonstelling en een video vergezelden de initiatieven, met als belangrijkste feit de inhuldiging van een monument. Dit boek verscheen naar aanleiding van deze terugblik.

Koen Paelinckx zet een gedegen studie neer over deze rampspoed die de havenstad trof. Het arrondissement Antwerpen kreeg op 175 dagen maar liefst 2049 inslagen te verwerken. Voor de hele provincie was dat 5960 inslagen. Toch wel enorme cijfers.

De auteur leidt in met de bevrijding van Antwerpen (hoofdstuk 1, elf p.) en een bespreking van de vergeldingwapens (hoofdstuk 2, elf p.). Het middendeel (61 p.) handelt volledig over Antwerpen. Een laatste hoofdstuk(je) heeft het over de gevolgen van de V-bommenregen (acht p.).

Indrukwekkend is de bijlage van 25 pagina’s met een chronologisch overzicht van de inslagen te Antwerpen. Een goed overzicht waar uren werk achter zit.

Het boek telt een ruim aantal foto’s. Er is een bibliografie aanwezig. De tekst zelf heeft echter geen specifieke verwijzingen naar de bronnen.

Koen Paelinckckx, Antwerpen onder de V-bommen 1944-1945, 2004, 144 p.

Delen:
Vlaggen in het land van Beveren

Vlaggen in het land van Beveren

Vlaggen in het land van Beveren

Vlaggen hebben iets bijzonders. Ze wapperen kleurrijk in de wind. Ze verbinden of verdelen. Ze maken een eenheid als iedereen zich achter dezelfde vlag schaart.

Deze cultuur lijkt toch wat verdwenen. Welke verenigingen hebben nog een vaandel? Wanneer wordt dit gepresenteerd? Vroeger had iedere zichzelf respecterende organisatie een vlag.

In 1987 bracht de culturele raad van Beveren een tentoonstelling over deze vlaggen. Tientallen werden er samengebracht, van alle deelgemeenten. Er verscheen ook een boekje.

In dit werk worden de tentoongestelde vlaggen besproken aan de hand van een aantal vragen. Dat zijn 1. Nummer; 2. Titel; 3. Datering; 4. Organisatie, schenker, opdrachtgever; 5. Ontwerper; 6. Uitvoerder; 7. Afmetingen; 8. Materiaal en versieringen; 9. Beschrijving; 10. Toestand; 11. Historiek. Voorwaar een mooi initiatief om systematisch dit stukje patrimonium in kaart te brengen.

De vlaggen zelf werden gegroepeerd rond gilden, muziek, sociaal en onderlinge bijstand, standenverenigingen, jeugd en scholen, sport, oud-strijdersbonden, Vlaamse strijd en allerlei. Vele vlaggen worden afgebeeld, sommige in kleur. Deze thematische opdeling is goed gekozen. Enige minpunt: misschien was het goed geweest ook een index op (deel)gemeente op te nemen. Nu is het niet mogelijk om in een oogopslag uit te maken hoeveel vaandels van Vrasene bijvoorbeeld besproken worden.

Een inleiding en een woordje over vlaggenontwerpers vervolledigen dit boek.

Ria Van Moer (samenst.), Vlaggen in het land van Beveren, 1987, 124 p., D/1987/2698/1.

Delen:
Maaseik & Thorn

Maaseik & Thorn

Maaseik & Thorn

Het Davidsfonds heeft een aantal uitgebreide brochures uitgegeven, die zich toch wel onderscheiden van andere ‘reisgidsen’. Want in die laatste categorie kwamen er héél wat algemene exemplaren op de markt, met veelal herkauwde informatie. En wie heeft van horen zeggen… heeft zich soms in de luren laten leggen.

In dit werkje, in handig langwerpig zakformaat, komt de beperkte streek van Maaseik en Thorn aan bod. De auteur vertelt gedetailleerd wat je hoeft te weten om ofwel in je zetel, ofwel per fiets of te voet, de omgeving te verkennen. Of om wat meer te weten te komen over de plaats waar je woont.

De bibliografie van bijna vier bladzijden lang bewijst dat Herman Clerinx niet over één nacht ijs is gegaan en weet waarover hij spreekt. En dat is in deze categorie al een verdienste.

Het boekje bezit genoeg illustraties, maar het is geen bladvulling. De tekst, en dus de informatie, overheerst duidelijk.

Herman Clerinx, Maaseik & Thorn, Davidsfonds, Leuven, 2003, 144 p., ill., ISBN 9058262219.

Delen:
Gids voor Oud Mechelen

Gids voor Oud Mechelen

Gids voor Oud Mechelen

Gids voor Oud Mechelen. Dat kan je wel zeggen. Je wordt van je sokken geblazen door de hoeveelheid informatie die door Marcel Kocken bij elkaar werd gebracht. Het hele boek gidst je door de Mechelse binnenstad én door de geschiedenis van de stad.

Laat je dus niet misleiden door het formaat. Inderdaad, het kan mee in de rugzak met zijn 21 op 11 cm. Nog een pluspunt voor een gids. Maar dat het geheel de 500 bladzijden benadert, spreekt letterlijk boekdelen. Geen vlug bij elkaar geramde stadsgids met een paar mooie foto’s. Neen, een echte leidraad voor wie Mechelen wil leren kennen. Liggend op de sofa of kuierend langs de straten.

De bedoeling is trouwens om met dit werk op stap te gaan. Een leeslint kan aanduiden waar je gebleven bent, om op een latere datum de tocht verder te zetten. En dat is onze enige kritiek: er zijn geen hoofdstukken. Het is één lange trektocht. Achteraan is wel een alfabetische lijst van Mechelse onderwerpen te vinden.

Afbeeldingen zijn aanwezig, in discreet formaat: het is geen fotoboek. Maar voor de wandelaar kunnen ze goed vergelijkingsmateriaal bieden. Voor de lezer thuis illustreren ze de tocht voldoende.

Gidsen van deze kwaliteit zijn zeldzaam. Twijfelen bij aanschaf? Niet nodig!

Marcel Kocken, Gids voor Oud Mechelen, Antwerpen, Standaard Uitgeverij, 1981, 475 p., ISBN 9002143729.

Delen:
De vestingswerken Brialmont te Berchem

De vestingswerken Brialmont te Berchem

De vestingswerken Brialmont te Berchem

Henri Alexis Brialmont (1821-1903) ontwierp mee de Stelling van Antwerpen, naast de forten van Luik en Namen. De impact hiervan is nog steeds te zien in de hele gordel rondom antwerpen.

De Kring voor Heemkunde vroeg met dit boek aandacht voor de opgetrokken vestingen op het grondgebied van de voormalige gemeente Berchem.

Een zeer korte inleiding (2 pagina’s) wordt gevolgd door heel wat fotomateriaal met een summiere uitleg, maar voldoende om het beeld te lokaliseren. Interessant is zeker het deel over de slechting van de wallen en de voorgestelde plannen om de vrijgekomen ruimte op te nemen in de steeds maar groeiende Antwerpse agglomeratie.

Een laatste aandachtspunt is de afbraak van de vestingwerken. Zij werden in 1967 opgeblazen om plaats te maken voor de E3 (de huidige E17), die een ringweg rond Antwerpen moest vormen en nu de R1 is.

Het boek telt 62 pagina’s, enkelzijdig bedrukt. De afbeeldingen zijn duidelijk.

Karel Nicolaï, De vestingswerken Brialmont te Berchem, Berchem, s.d., 62 p., ill.

Delen:
De Belgische buurttram in beeld

De Belgische buurttram in beeld

De Belgische buurttram in beeld

In de reeksen “In oude postkaarten” vinden we steden en dorpen terug, zoals Boom of Ronse. Maar ook thematische boekjes rolden van de persen. Openbaar vervoer, zoals treinen en trams, bleken dankbare onderwerpen. Luchtvaart en molens bijvoorbeeld kwamen ook aan bod.

Dit boekje is dikker dan de meeste anderen in zijn genre. Het bevat 161 afbeeldingen en een korte inleiding. Daarin worden enkele woorden gewijd aan de NMVB – de Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen.

Bij elke foto wordt summiere commentaar voorzien. De aandacht ligt op welk model van tram er afgebeeld staat. Indien geweten, wordt aangegeven waar de foto genomen is of op welke lijn de desbetreffende tram werd ingezet.

Het is opvallend hoeveel verschillende types locomotieven en rijtuigen er in gebruik zijn geweest.

André ver Elst, De Belgische buurttram in beeld, Europese Bibliotheek Zaltbommel, 1977, ISBN 9028800247.

Delen:
Het Meetjesland

Het Meetjesland

Het Meetjesland

Met Het Meetjesland stelde auteur Marc Van Hulle een mooie gids voor de streek samen. Goed onderbouwd komen alle gemeenten met hun wetenswaardigheden en bijzondere plekjes aan bod.

De naam Meetjesland is nog niet zo oud. We leren uit de inleiding dat voor 1859 de naam in publicaties zelden voor kwam. Het is pas vanaf de uitgave van de Almanak voor ’t Meetjesland (1859-1885), dat de naam echt in zwang kwam. De betekenis ervan is echter een ander paar mouwen.

Worden besproken: Aalter, Assenede, Eeklo, Evergem, Kaprijke, Knesselare, Maldegem, Nevele, Sint-Laureins en Waarschoot. In elke gemeente neemt de schrijver één of een aantal focuspunten om het verhaal aan op te hangen. Zo heeft hij het bij Maldegem over de bevrijding door de Canadezen en het stoomcentrum met de museumlijn. Geen traditionele gids met telkens dezelfde opsomming dus.

Zowel voor bezoeker, fietser als kenner is zo’n boek een mooie toevoeging aan de tocht of bibliotheek. De mooie foto’s nodigen uit, maar overheersen niet. Een (beperkte) literatuuropgave toont aan dat er genoeg voorbereiding in dit werk zit, en het niet gewoon herkauwen van oude gidsen is.

Marc Van Hulle, Het Meetjesland, Leuven, Davidsfonds, 2008, 140 p., ill. ISBN  9789058265463.

Delen: