Maand: juni 2020

Putte 2000

Putte 2000

Putte 2000

Deze uitgave is niet te vergelijken met andere in de stijl van ‘De geschiedenis van … “ of “… van de oorsprong tot heden”. Dat is het opzet van de auteur niet. Eigenlijk is dit een grasduinboek. Een boek dat uitnodigt tot bladeren en lezen en kijken.

Het 250-jarige jubileum van het gemeentehuis gaf aanleiding om dit boek aan te vatten. Annette Van den Bruel kreeg deze opdracht in de schoot geworpen. In het voorwoord vat de toenmalige burgemeester het goed samen tot welk resultaat ze kwam: In haar eigen stijl heeft ze getracht om echte historische gegevens te koppelen aan sappige verhaaltjes, verteld door mensen van eigen bodem. Het geheel werd daarbij opgesmukt met prachtige pentekeningen van de hand van de Putse kunstenaar Louis Ceulemans.

Verwacht dus geen thematische of chronologische ontleding van de historiek van de gemeente, maar een terugblik. En daarin leren we vooral de wisselwerking tussen de mensen en hun geschiedenis kennen.

Het boek wordt zeker bijzonder doordat er geen enkele foto in te vinden is. Alles wordt getekend. De sfeer doet bij wijlen denken aan de uitgaven van Jozef Weyns, die zelf alle voorwerpen die hij besprak minutieus natekende. Weyns, bezieler van Bokrijk, woonde in Beerzel.

De uitgave kwam tot stand op mooi papier, met kleurendruk die de potlood-inkleuring mooi laat doorkomen. De snede is goudkleurig. Twee leeslinten geven het geheel een luxueus karakter. Een echt jubileumboek.

Annette Van den Bruel, Putte 2000. Nu naer Putte, altoos langs dezelfde baen en in dezelfde rigting…, Gemeentebestuur van Putte, 342 p., ISBN 9080534315.

Delen:
Op harpen en snaren. Volksmuziek, volksdansen, volksinstrumenten in Vlaanderen

Op harpen en snaren

Op harpen en snaren. Volksmuziek, volksdansen, volksinstrumenten in Vlaanderen

Volksmuziek, volksdansen, volksinstrumenten in Vlaanderen.

Verschillende auteurs wijden een bijdrage aan het ruime veld van volksmuziek. Een aantal gekende namen in volkskunde-middens: bijvoorbeeld Henri Vannoppen, Julien De Vuyst en Stefaan Top werkten mee.

Het veld wordt in alle hoeken doorploegd: we lezen over het volkslied, kinderliedjes, het anekdotische lied (naar aanleiding van rampen en gebeurtenissen) en liederen van marktzangers. Speciaal is het item over geuzenliederen. Ook voor het volkslied en de geschoolde componisten is er plaats voor een bespreking.

Een andere focus wordt gelegd op het volksliedboek en de volksalmanakken. In een andere groep bijdragen wordt aandacht besteed aan bijzondere aspecten in de volksliederen: kledij en eten en drinken. Lied, dans en muziek in de taal komt ook aan bod.

Over menestrelen en speelliederen, amateur-muzikanten en speelmannen valt er genoeg te lezen. Hun traditionele muziekinstrumenten krijgen bijzondere aandacht.

Tenslotte komen de traditionele volksdansen aan bod, naast de zwaard- eier- en molendansen.

Het mag duidelijk zijn dat dit boek het thema ruim overspant. De talrijke illustraties maken het geheel aantrekkelijk om in te grasduinen. Alhoewel al van 1983, is dit boek op de tweedehandsmarkt zeker nog te vinden.

Herman Dewit, et alt., Op harpen en snaren. Volksmuziek, volksdansen, volksinstrumenten in Vlaanderen, Antwerpen, 1983, 206 p., ill. ISBN 9065830375.

Delen:
Het Lierse Persjaarboek 1988

Het Lierse Persjaarboek 1988

Het Lierse Persjaarboek 1988

Het eerste Lierse stadsalbum ging over het jaar 1985. Alberte Warson bracht voortaan elk jaar de gebeurtenissen samen. En dat doet ze grondig. Zij smeedt de teksten mooi samen zodat bij elk feit genoeg achtergrondinformatie voorhanden is.

Als correspondente bij verschillende kranten en radio kende ze Lier door en door. Daardoor weet ze de weg te vinden naar de juiste mensen om omstandige informatie te bekomen. De artikels getuigen van deze kennis.

In dit boek komen zo’n 200 items aan bod. Ze worden gegroepeerd per maand. Zo kan de lezer mee het jaar door. Alles wordt geïllustreerd met één of meer foto’s.

De hele reeks geeft een mooi beeld van het Lier in de jaren ’80. Ondertussen ook al bijna 40 jaar geleden. Wie zicht wil hebben op de stad in die periode, kan niet rond deze uitgaven.

Het is niet duidelijk wanneer het laatste Lierse Persjaarboek verscheen. Misschien kan je zelf aanvullen?

Alberte Warson, Het Lierse Persjaarboek 1988, Lier, 1989, 224 p., geen ISBN.

Delen:
Het Hertogdom Brabant in kaart en prent

Het Hertogdom Brabant in kaart en prent

Het Hertogdom Brabant in kaart en prent

Dit boek maakt deel uit van een reeks uitgaven met aandacht voor de cartografie. In dezelfde reeks zijn ook o.a. Vlaanderen, Zeeland, Limburg en Luxemburg terug te vinden.

Het werk geeft een korte inleiding over de geschiedenis van Brabant en een historische schets van het kaarttekenen. De cartografen en uitgevers die iets van het Hertogdom publiceerden, komen aan bod.

Maar het paradepaardje zijn de talrijke reproducties in kleur van de historische kaarten van Brabant en zijn gebieden. Van algemene kaarten, over stadsplannen tot zichten op het slagveld van Waterloo of het stadhuis van Antwerpen. Alles zeer mooi uitgegeven – soms uitklapbaar- in hoogwaardige druk.

Door het grote formaat van dit boek (51×31,5 cm) zijn de kaarten niet pietluttige prentjes waar met vergrootglas op gezocht dient te worden. Neen, alles nodigt uit tot kijken en zoeken. Een prestige-uitgave, zoals die spijtig genoeg nog zelden opduiken. Op de tweedehandsmarkt duikt dit wel nog op. Indien je dit kan aanschaffen, niet twijfelen.

Dieter R. Duncker en Helmut Weiss, Het Hertogdom Brabant in kaart en prent. Zijn vier kwartieren Leuven – Brussel – Antwerpen – ‘S-Hertogenbosch, Lannoo, Tielt, 1983, 160 p.

Delen:
Volksgeloof in de zeevisserij

Volksgeloof in de zeevisserij

Volksgeloof in de zeevisserij

Onze voorouders hechtten nogal wat belang aan bijzondere tekens en handelingen. Voor ons vandaag is dat duidelijk, want wij horen wat ze deden, en wij weten dat al deze uitingen van bijgeloof niet meer tot ons leven behoren. Wij slaan geen kruis meer over het brood of wij gooien geen zout meer over de schouder. Daardoor valt het des te meer op.

Alhoewel, binnen vijftig jaar zal voor ons dezelfde rekening gemaakt worden. Maar op andere vlakken dan. Iedereen probeert greep te krijgen op het lot.

Het spreekt voor zich het een bijzonder gevaarlijk beroepswezen zoals de zeevisserij, een rijkdom aan volksgebruiken in zich droeg. Auteur Pierre Hovart brengt in dit bescheiden boek honderden van die handelingen en bedenkingen bij elkaar.

Verwacht geen aaneengeschreven wetenschappelijk werk met grote filosofische bedenkingen. Hovart heeft vooral tot doel gehad die verdwijnende gebruiken op te sommen. Hij geeft daarbij enige duiding zodat duidelijk is waar het om gaat. Het is zijn verdienste dit allemaal bij elkaar te hebben gebracht.

Het boekje kan een aanzet zijn om, dertig jaar later, één en ander uit te diepen of na te gaan of deze gebruiken nog bestaan.

Pierre Hovart, Volksgeloof in de zeevisserij, Brugge, 1991, 70 p.

Delen:
Oud Turnhout en Arendonk in oude prentkaarten

Oud Turnhout en Arendonk in oude prentkaarten

Oud Turnhout en Arendonk in oude prentkaarten

De Europese Bibliotheek Zaltbommel gaf in de jaren ’70 een hele reeks verzamelboekjes uit met daarin postkaarten. Telkens gegroepeerd per gemeente, ambacht of sociaal aspect van de samenleving, met focus op de periode 1880-1925.

Een deel van deze werkjes werden hernomen als toen-boekjes, zoals dat van De Panne. Een deel verscheen opnieuw maar met de licht-kartonnen kaft met opdruk Het Laatste Nieuws. De oorspronkelijke uitgaves hadden immers een harde kunstlinnen band.

Dit deeltje bundelt zichten van Oud-Turnhout en Arendonk. Telkens één prentkaart per pagina met een summiere beschrijving. Voor elke gemeente een selectie van 22 kaarten. De pagina’s zijn langs één zijde bedrukt. Dus samen met de inleidingen ca. 50 enkelzijdige pagina’s.

Deze uitgaves blijven gezocht. Oude beelden blijven immers tot de verbeelding spreken.

De datum van deze heruitgaven moeten we schuldig blijven, we denken ca. 1990.

Oud Turnhout en Arendonk in oude prentkaarten, s.l., s.d.

Delen:
Zo leefde Hamme / Edmond De Rauw

Zo leefde Hamme

Zo leefde Hamme / Edmond De Rauw

Als de samensteller van dit boek zouden plaatsen in één van de categorieën heemkundigen en plaatselijke vorsers, zou dat wellicht de collectioneur zijn, met een goeie dosis nostalgische kijker

Het overgrote deel van de 128 pagina’s wordt ingeruimd voor foto’s en afbeeldingen. Zowat alle papierwerk wat te verzamelen valt, komt er in voor. Postkaarten, affiches, oorlogsgeld, bidprentjes, noodgeld en wat nog meer. De auteur blijkt een gedreven verzamelaar.

Qua tekst is dit boek wel heel summier. Eén pagina blijkt voldoende om de korte historiek van Hamme te schetsen, van de oudheid tot 1900. De uitleg bij de postkaarten (ca. 30 p.) is zeer summier, maar laat identificatie toe. Het onderwerp “De Beloken Tijd” toont de petitie van de inwoners uit 1797, met vijf lijnen uitleg en dan de handtekeningen over drie bladzijden.

Feestelijkheden en gebeurtenissen krijgen 25 bladzijden, zes bladzijden foto’s over overstromingen, oorlogstoestanden nog eens 15 bladzijden. Maar wat met een afbeelding van een affiche van de vredesoptocht van 16 september 1945 met als onderschrift “Affiche”. En een foto van mensen aan een spinnewiel met boven hen een bord met opschrift “De ondergedoken wolspinnerij”, waar de auteur onder de foto exact dezelfde tekst plaatst. Terwijl het duidelijk is dat het om een wagen uit de vredesoptocht gaat, en niet die wolspinnerij zelf.

Er volgen 25 pagina’s afbeeldingen over verenigingen, toneel en sport. De twee pagina’s volksfiguren hebben zowat de langste tekst, enkele anekdotes over Louis Verloren. De rest van het boek handelt over nijverheid; uitgenomen enkele bladzijden over kunstenaars en schrijvers (met toch wat tekst over Albert Van Hecke en Amaat Joos, de man van het Waas Idioticum).

Het is een mooie verdienste van de samensteller om een breed publiek te laten meegenieten van zijn verzameling. In 1983 was er ook geen massa literatuur om één en ander in te kaderen. Het was ook niet nodig, want de meeste lezers waren er zelf bij geweest en moesten alleen een nostalgische terugblik werpen. Toch had het boek veel meer waarde gehad met de juiste duiding. Desondanks blijft het qua fotomateriaal tot nu toe de belangrijkste uitgave over Hamme. In die zin blijft het zeker waardevol.

Edmond De Rauw, Zo leefde Hamme, uitgeverij Ten Bos, 1983, 128 p.

 

Delen: