Maand: juli 2020

Daar is maar één land dat mijn land kan zijn

Daar is maar één land dat mijn land kan zijn

Daar is maar één land dat mijn land kan zijn

Het in 1986 verschenen En het dorp zal duren kwam reeds eerder aan bod. Maar Daar is maar één land dat mijn land kan zijn verscheen drie jaar eerder, in 1983.

Meer nog dan in het tweede deel over het dorp, besteed de fotograaf aandacht aan het landschap. Hier en daar komen ook de mensen die het land bewonen of bewerken in beeld. Maar de natuur overheerst toch. In die natuur heeft de mens zich doorheen de eeuwen genesteld. De relicten ervan zijn zichtbaar.

De basis was gelegd voor drie mooie uitgaves: het land, het dorp en de stad. Wie de poëzie van Anton van Wilderode kan smaken, of het werk van fotograaf Jan Decreton, vindt zeker zijn gading. Wie graag het Vlaamse land bewondert, zeker ook.

Elke foto is trouwens voorzien van een zinnetje dat hem in plaats en tijd situeert. Zo is te lezen op p. 207: “Eenzame fietser in het Heuvelland de De Klijte. Na de middag in januari”. Het bijgaande beeld is fantastisch. En zo is er veel meer te ontdekken.

Anton van Wilderode, Jan Decreton, Daar is maar één land dat mijn land kan zijn, Lannoo/Davidsfonds, 1983, 251 p., ISBN 9020910639.

Delen:
Verheerlykt Vlaandre

Verheerlykt Vlaandre

Verheerlykt Vlaandre

Verheerlykt Vlaandre behelzende eene algemeene en nauwkeurige beschrijving van dat graafschap en van zyne algemeene en byzondere wetten alsmede eene chronologischeen historische opvolging zyner graaven, tot op Karel den VI. tegenwoordig Roomsch Keizer. Nevens de Beschryving der Steden, haare Regeerings-Vorm, deftige Gebouwen, Hooge-Amptenaaren, Adellyke Geslachten, Geleerde Mannen, en voornaamste Staats-Wisselvalligheden alsmede De Beschryving de Dorpen, Vlekken, Kasteelen en Heeren-Huyzen, gelegen in het Keizers, Fransch en Hollandsch Vlaandre; met de afbeeldsels der Steden, Kasteelen en Heeren-Huyzen; nevens de Land-Kaarten van iedere byzondere Kasselrye en Grens-Scheydingen. In ’t Latijn beschreeven door den Geleerden Heer Anthoni Sanderus. En nu in het Nederduitsch vertaald, en met schoone Kopere Konst-Plaaten verrykt.

Als dat geen titel is, wat dan wel?

Sandrus en Verheerlykt Vlaandre voorstellen moet niet. Een origineel uit 1735 staat te koop aan 7500 Euro. Maar niet iedereen heeft dat budget.

Gelukkig worden zo’n monumenten soms in facsimile editie heruitgegeven. Maar zelfs dan bleek het lang een probleem om het te pakken te krijgen. Zo was er een heruitgave uit 1974, in drie roodleren banden.

In 2007 zorgde de Uitgeverij C. De Vries-Brouwers te Antwerpen voor een nieuwe heruitgave. Twee volumes hernemen trouw het origineel. Zou gewoonweg in geen enkele heemkundige bibliotheek mogen ontbreken. Alleen al de kopergravures maken het de moeite.

De editie van 2007 kreeg ISBN 9789059273054

Delen:
Beiaarden en torens in België

Beiaarden en torens in België

Beiaarden en torens in België

De UNESCO erkende op 24 november 2014 de beiaard als immaterieel erfgoed. België kreeg daarin de titel van gidsland. Het is de verdienste van enkele mensen, die zich jarenlang hebben ingezet voor het behoud en herstel van deze instrumenten. We noemen zeker Jef Denyn (1862-1941) en Luc Rombauts met zijn studie Zingend brons (Davidsfonds, 2011).

Dit boek heeft het over die beiaarden. De titel zou eventueel laten vermoeden dat de belforten ook besproken worden, of donjons, of andere torens. Maar het gaat over de klokken.

Verschillende auteurs brengen een element uit de beiaardcultuur aan: klokkengieten, klokkenwijding, ontstaan van de beiaard, de beiaardkunst doorheen de tijden, klokkenroof, beiaardgieters, de beiaardmuziek en de beiaardschool van Mechelen. Een woordje over de uitstraling van deze Vlaamse muziekvorm naar de wereld. Een uitstapje naar de beiaard in de volkscultuur en in de miniatuur- en prentkunst vervolledigen dit deel (66 p.).

Een tweede deel geeft een overzicht van de beiaarden in België. Over 80 pagina’s komen alle instrumenten in hun respectievelijke torens aan bod. Want ja, zoveel zijn er in België te vinden.

Het boek is mooi geïllustreerd en vlot leesbaar.

Gilbert Huybens (red.), diverse auteurs, Beiaarden en torens in België, Gemeentekrediet, 1994, 168 p.

Delen:
Gent poppenspelstad

Gent poppenspelstad

Gent poppenspelstad

Het poppenspel is een serieuze zaak in Gent. Terecht. Onder andere het Internationaal Pupperbuskersfestival  van het Europees Figurentheatercentrum vzw tracht dit erfgoed levend te houden.

Maar in de 19de eeuw lagen de kaarten anders en heeft geen enkele folklorist daarvoor interesse getoond, aangezien het marionettenspel voor de ‘onontwikkelde’ klasse vertier bracht.

Het spreekt voor zich dat doorheen de jaren toch mensen gefascineerd raakten door deze kunstvorm. Echt specifiek samenbrengen wat het specifieke nu is aan dat Gents poppenspel.

Lode Hoste wijdde een studie aan dit onderwerp. Zijn ondertitel “Bijdrage tot de geschiedenis van het Gentse poppenspel” toont goed aan dat er nog heel wat over te schrijven viel. Want dit boek verscheen zo’n 40 jaar geleden. Het blijft echter nog steeds een aanrader.

De auteur zoekt zeer voorzichtig naar de oorsprong en genres. Hij bespreekt de bloeiperiode van de 19de eeuw met verval tegen 1941. Hij bemerkt dan een hele revival in het interbellum en tenslotte een nieuwe bloeiperiode na WOII. Hij bespreekt de gekende theatergezelschappen van elk tijdvak. Hij ruimt ook plaats in voor enkele voorbeeldteksten.

In een tweede deel komen zo’n 50 pagina’s illustratiemateriaal aan bod, met summiere beschrijving.

Een adressenlijst van de hedendaagse poppentheaters (in 1979 dus), een register en een bibliografie sluiten dit werk.

Lode Hoste, Gent poppenspelstad, 1979, 174 p., ill., D/1979/2651/3.

Delen:
Antwerpen op zoek naar drinkwater

Antwerpen op zoek naar drinkwater

Antwerpen op zoek naar drinkwater

ETWIE staat voor Expertisecentrum voor Technisch, Wetenschappelijk en Industrieel Erfgoed. Volgens de website van dit centrum houdt het zich voornamelijk bezig met de roerende en immateriële aspecten ervan. De uitbouw van een digitaal kennisplatform behoort tot de werkinstrumenten om dat te bewerkstelligen.

In die databank vinden we het thema watervoorziening en waterzuivering terug. De gekende literatuur over dit aspect is niet groot. Eén ervan laat zelfs lezen “een sterk onderschat studiegebied”.

Wim Van Craenenbroeck heeft beide handen aan de ploeg geslagen om dit thema voor Antwerpen uit te diepen. Hij behandelt in dit boek de periode van 1860 tot 1930. Een klepper in groot formaat van 450 bladzijden, alstublieft!

De auteur kent zijn studiegebied door en door. Wat zich uit in een vlot leesbare tekst die alle aspecten behandelt. Het technische aspect komt ruim aan bod, maar eveneens het sociale (Klachten, tarieven en abonnees) en beleidsmatige niveau. Het werk is een voorbeeld op vlak van bronvermeldingen en indrukwekkende biografie. De afbeeldingen zijn goed gekozen en mooi afgedrukt.

De inhoud omvat de groeiende de behoefte aan leidingwater in Antwerpen rond 1860, de zoektocht naar oplossingen, de oprichting van de Antwerp Waterworks Company Limited in 1881 en het betrekken van water uit de Nete. Het boek reikt tot 1930, toen de concessie beëindigd werd.

Wim Van Craenenbroeck, Antwerpen op zoek naar drinkwater. Het ontstaan en de ontwikkeling van de openbare drinkwatervoorziening in Antwerpen 1860-1930, Tielt, Lannoo, 1998, 450 p., ISBN 9789020934359.

Delen:
Moerbeke-Waas Stekene (2) in oude prentkaarten

Moerbeke-Waas Stekene in oude prentkaarten

Moerbeke-Waas Stekene (2) in oude prentkaarten

Het Laatste Nieuws gaf een deel van de reeks postkaartenboekjes van de jaren ’70 terug uit.

Ze verschenen met lichtkartonnen kaft en dikwijls bedrukking langs één zijde. Soms werden gemeenten bij elkaar genomen. Een andere voorbeeld is dat van Arendonk/Oud Turnhout.

In dit boekje komen Moerbeke-Waas en Stekene aan bod. Op de voorpagina staat te lezen dat het om een tweede deel gaat, maar dat geldt alleen voor Stekene.

De originele versie van Moerbeke-Waas, die her hernomen wordt, dateert van 1972. Ze groepeert 22 beelden met summiere uitleg.

Voor Stekene gaat het om de uitgave van 1973, met zo’n 44 beelden. Hier zijn de pagina’s dubbelzijdig bedrukt. De uitleg is doorgaans iets langer.

We geven de originele data mee, omdat daardoor duidelijk zou zijn dat het gaat om de gemeenten van door de fusies. Kemzeke en Klein-Sinaai komen dus niet aan bod. Moerbeke fusioneerde in 1977 niet.

Deze boekjes waren populair en verlaten zelden een boekenkast. Ze blijven tweedehands moeilijk te vinden. Hier vind je trouwens een paar hints mocht je op zoek willen gaan naar tweedehands boeken.

Moerbeke-Waas Stekene (2) in oude prentkaarten, s.l., s.d.

Delen:
Antwerps Verklarend Woordenboek

Antwerps Verklarend Woordenboek

Antwerps Verklarend Woordenboek

Jouw zus? Twee wratten op een plank en goed gegeveld!

De hele beweging “Hier spreekt men Nederlands” schopte de dialecten in het verdomhoekje. Zij waren uitingen van slechte taal en dienden, door voortreffelijke pedagogie, uitgeroeid. Vlaanderen kon zo zijn klei ontstijgen en zijn plaats tussen de beschaafde volkeren innemen.

Die stellingname zijn we intussen ontgroeid. Dialecten stammen voort uit het Middelnederlands en de bestudering werd academisch aanvaard. We brengen prof. Blancquaert even in herinnering.

Sommige plaatselijke heemkundigen specialiseerden zich in het dialect van streek of dorp. Zo bijvoorbeeld te Lokeren en te Anzegem. Tientallen anderen leverden een bijdrage.

De Antwerpse taal neemt in dat spectrum toch wel een eigen plaats in. Mede door de commerciële televisie genoten initiatieven zoals Het Echt Antwaarps Theater ruimere bekendheid. Het stigma dat op het dialect lag, verdween.

Jack De Graef (1927-2013) is iemand die zich ingezet heeft om zoveel mogelijk van dat Antwerpse taalgebruik vast te leggen. Zijn Antwerps Verklarend Woordenboek kende verschillende editities. In een eerste deel (125 p.) vinden we een woordenboek. De schrijfwijze is Algemeen Nederlands, de betekenis die gegeven wordt is natuurlijk Antwerps. Zo lezen we dat een “fluit” iets anders is dan een muziekinstrument. Maar in Antwerpen zegt niemand “fluit” maar wel zoiets als “floïet”. Een “netzak” wordt wel ongeveer zo uitgesproken (met de open Antwerpse A) maar de betekenis is natuurlijk een (plastieken) winkelzakje.

In een tweede deel (ca. 100 p.) komen Antwerpse uitdrukkingen en gezegden aan bod, gegroepeerd per thema. Het hoeft geen betoog dat een glimlacht hier en daar niet onderdrukt kan worden?

Ah, en van jouw zuster zeiden we dat ze een mager ding is, zonder borsten en met een knoert van een neus. ’t Is maar dat je het weet.

Jack De Graef, Antwerps Verklarend Woordenboek, 8ste druk, Antwerpen, De Dageraad, 1993, 220 p., ISBN 9063711859

Delen:
11 plekken om tweedehands boeken te vinden en te kopen

11 plekken om tweedehands boeken te kopen

11 plekken waar je tweedehands boeken vindt

Boekenvanhier heeft het over werken die verschenen soms 10 jaar geleden, 20 jaar geleden, 30 jaar geleden of zelfs meer. Papier is geduldig. Een boek dus ook. Tijd heeft relatieve betekenis als het gaat over al die papieren kennis. Waar kan je die boeken dan eigenlijk nog vinden?

  1. Books in Belgium. Een gebruiksvriendelijke site waar je rechtstreeks van de professionele of particuliere verkoper kan inslaan. De betaling kan online en Books in Belgium maakt het geld dan over naar de verkoper wanneer jij het boek hebt ontvangen. Een ruim aanbod is één van de troeven van deze verkoperssite.
  2. Al zo lang een vaste waarde: De Slegte. Meer dan 200.000 tweedehands boeken in de aanbieding. Alstublieft. Let wel op de verzending. Als je meerdere titels wenst, is het beter exemplaren bij hetzelfde filiaal te bestellen als dat kan, anders komen er steeds weer verzendkosten bij. Het is me ook al overkomen dat het bestelde boek niet teruggevonden kon worden. Dat is altijd een teleurstelling. Maar daartegenover staat dat ik er al heel wat leuke boeken heb gevonden.
  3. De boekenbeurzen. Gespecialiseerde evenementen waar handelaars en particulieren hun aanbod uitstallen en je gezellig kuierend en snuffelend een voormiddag kan vullen. Bekend is de boekenmarkt te Sint-Amands-aan-de-Schelde.
  4. De gekende website tweedehands.be kwam onder het beheer van een bekende veilingsite. Veranderingen in 2019 hebben de werking van het geheel naar mijn mening toch een deuk gegeven. Maar als je de juiste verkoper weet te vinden, met realistische verwachtingen, kan je er wel nog iets vinden.
  5. De rommelmarkt. Van klein tot groot, daar kan je van standje tot standje in dozen en bakken door de ongewilde kneusjes van particulieren gaan. Misschien vind je daar toch nog een weesje dat bij jou een zeer welkome gast op de boekenplank wordt. Je kan meteen voelen, kijken en beoordelen of de staat voor jou aanvaardbaar is. En meteen met een koffie op een terrasje je nieuwe aanwinsten monsteren. Je vindt online lijsten van rommelmarkten in jouw buurt.
  6. Sqully is een relatief nieuwe site, maar er wordt toch een zeker aantal boeken aangeboden. Misschien zit jouw exemplaar waar je al lang naar zoekt er toch tussen? No-nonsense plek, je ziet wat je wil, je onderhandelt zelf eventueel over prijs en manier van bezorgen/afhalen. Ik hou wel van deze gemakkelijke interactie, zonder alle regeltjes. Als grote mensen bij elkaar.
  7. De kringwinkel. In jouw lokale kringloopshop valt er soms wel eens een boek te ontdekken voor een zacht prijsje. Het hangt er een beetje van af. Soms kan je maanden niets vinden, en soms kom je met een doos interessante lectuur buiten.
  8. Misschien is “bol” de bekendste online-shop. We denken dan meteen aan ‘nieuw’. Maar ook particulieren kunnen er hun tweedehands boeken aanbieden. Nu, wat betreft volkskunde en heemkunde heb ik er nog niet echt wereldschokkende dingen zien verschijnen. Het aanbod is eerder mainstream.
  9. Zelf heb ik geen ervaring met boekenwinkeltjes.be, maar ik vermeld ze graag omdat er toch misschien positieve ervaringen zijn?
  10. De lokale bibliotheek. Soms gooien die een hele reeks in de uitverkoop. Ter gelegenheid van kermis of jaarmarkt stellen ze dan een standje op. Neem eens een kijkje, je koopt er voor een prikje afgevoerde exemplaren. Als de geplastificeerde kaft en de stempel “afvoer” je niet storen, neem je gegarandeerd wel iets mee. En heel soms vind je zelfs exemplaren die niet in dat proces zijn geraakt, nooit een boekenplank hebben gezien en zo helemaal maagdelijk ongelezen op jou liggen te wachten.
  11. De site Catawiki organiseert wekelijks boekenveilingen. Het aanbod is divers, maar gespecialiseerd. Toch is het de moeite om af en toe te kijken als je op zoek bent naar iets specialere werken. Zeker dan in de rubriek geschiedenis- en militaire boeken.
Genoeg mogelijkheden! En bij een tweedehands werk is de zoektocht één derde van het plezier, het vinden ook en het laatste derde is zuiver leesplezier.

Zelf nog tips? Vul gerust hieronder aan!

11 plekken om tweedehands boeken te vinden en te kopen
Delen:
Gelieve de familie te volgen. Koffietafels in Vlaanderen

Gelieve de familie te volgen. Koffietafels in Vlaanderen

Gelieve de familie te volgen. Koffietafels in Vlaanderen

Folklore bestuderen kan op drie manieren. Folkloristen en volkskundigen kunnen daar waarschijnlijk grote kanttekeningen bij plaatsen, maar laten we het nu vanuit dit standpunt bekijken. Je kan ten eerste kijken naar vroeger. Je kan ten tweede kijken naar vandaag. Je kan tenslotte kijken naar de toekomst.

Geen begrafenis in Vlaanderen, of er was een koffietafel. Gelieve de familie te volgen plakte discreet op het overlijdensbericht, of er zat een kaartje bij met dezelfde tekst. De pistolets met kaas en hesp en de koffiekoek toe. In het boek is daar aandacht voor in een tweede deel: hoe evolueerde de rouwmaaltijd doorheen de tijd..

Maar eigenlijk maakt het werk een bilan op van de koffietafel vandaag (anno 2012). Vlaanderen is niet meer hoofdzakelijk katholiek, maar een regio met inwoners met verschillende achtergronden en levensbeschouwingen. Het afscheid nemen wordt door die verschillen sterk gekleurd. Hoe gaan in die verschillende gemeenschappen mensen om met verlies en wat is het belang van een maaltijd daarbij? Door interviews met een hele reeks mensen trachten de auteurs dat lappendeken in kaart te brengen.

De toekomst, dat is koffiedik kijken. Eigenlijk zou dit initiatief binnen 15 à 20 jaar nog eens hernomen moeten worden. Alles naast elkaar leggen kan mooie resultaten opleveren. De rituelen van het begrafenismaal in Vlaanderen en afscheid nemen tout court blijven immers evolueren. Denken we maar aan de verschuiving begrafenis – crematie.

Alles wordt mooi in beeld gebracht door de Gentse fotograaf Titus Simoens, winnaar van de Nikon Young Promising Photographer Award 2012.

Zoek je een overzicht van begrafenisgebruiken in het Vlaanderen van toen, dan is dit niet echt jouw boek. Wil je een beeld krijgen van deze rituelen aan het begin van de 21ste eeuw en hun oorsprong begrijpen, dan zeker wel.

Rob Belemans, Katrijn D’hamers, Marc Jacobs, Titus Simoens , Gelieve de familie te volgen. Koffietafels in Vlaanderen, Leuven, Davidsfonds, 2012.

Delen:
Honderdvijftig memorabele Waregemnaars

Honderdvijftig memorabele Waregemnaars

Honderdvijftig memorabele Waregemnaars

Dit boek heeft een ruim publiek bekoord. Ongetwijfeld. Iedereen ziet graag een naast familielid in de bloemetjes gezet. Maar dit initiatief van Unizo Waregem reikt verder. Elke besproken figuur krijgt een klein vakje personalia, een levensschets en één of meerder foto’s mee. Voorzeker een waardige opvolger van het Waregems millenniumboek.

Een groep van acht besliste over de inhoud. Zij geven zelf mee dat één en ander voor discussie vatbaar is. Er zal altijd iemand te weinig vernoemd zijn. Maar het strekt tot eer dat zij de moeite gedaan hebben om tot een evenwichtige verdeling te komen. Want het gevaar om alleen (politiek) invloedrijke mensen te noemen, ligt bij zo’n onderneming op de loer.

Twaalf rubrieken vormen de ruggengraat. Voor de hand liggend: historische figuren, cultuur, clerus, politiek. Dat hoeft geen betoog. Dat er ook gedacht werd aan kunstenaars, oorlog en verzet en onderwijs en populaire figuren ligt ook voor de hand. Dat zijn alom gekende personaliteiten. Maar ook het economische met middenstand en bedrijfsleiders komen aan bod. Niet verwonderlijk, voor een uitgave onder de vleugels van Unizo. Maar ook de mensen met sportieve en sociale inzet werden niet vergeten.

Een mooie, verzorgde en rijk geïllustreerde uitgave van 160 pagina’s die zeker de moeite waard is.

Honderdvijftig memorabele Waregemnaars, 2001, 160 p., ill.

Delen: