Maand: december 2020

Halle een Bourgondisch feest

Halle. Een Bourgondisch feest

Halle een Bourgondisch feest

Op zoek naar wat Halle nu eigenlijk is. Dat is zowat de kern van dit boek. Voor de auteurs is het duidelijke: Halle is een Bourgondisch feest.

In drie stappen zetten zij de zoektocht: het volk van Halle, het verleden van Halle en tenslotte de Hallenaren. Zij doen dat in woord en beeld. Naast een duiding in tekst beheerst een uitgebreide collectie foto’s in kleur dit boek. Die foto’s zijn niet alleen illustratie, zij trachten via beeld te vangen wat de kern uitmaakt van Halle en zijn bewoners.

Het volk van Halle, dat zijn de Vaantjesboeren. Wat is dat? Wat houdt dat in? Welke taal spreken zij? En waren er beroemde Hallenaren?

Het deel over de geschiedenis van Halle bevat het meest tekst. Het leest vlot en is een prima inleiding voor wie wat van dit stukje Brabant wil weten zonder zich meteen in details te verliezen. De beknopte bibliografie op het einde zet verdere geïnteresseerden op weg naar meer.

In het laatste deel komen de mensen die de stad tot leven brengen aan bod. Processies, kermissen, festiviteiten. Een beeld van rond 1990, ondertussen ook een tijd geleden. En daardoor op zich weer een mooi stukje historiek.

De geschiedenis is de grote leidraad die de drie delen verbindt. Doorheen het boek komt het verleden van de stad naar voren. En leer je daarmee de inwoners kennen.  Een mooi lees- en kijkboek over deze plek aan de rand van het Pajottenland.

Raymond Clement, Jan Decreton, Halle. Een Bourgondisch feest, Lannoo, 1991, ISBN 9020920243, 144 p.

Delen:
Muziekinstrumentenbouw te Geraardsbergen van de 15de eeuw tot heden

Muziekinstrumentenbouw te Geraardsbergen

Muziekinstrumentenbouw te Geraardsbergen van de 15de eeuw tot heden

Verschillende orgelbouwers woonden in Geraardsbergen. Van daaruit brachten ze hun kunst -want zo mogen we het wel noemen- over het hele land. Natuurlijk met zwaartepunt in de ruime streek rond de stad. Rond 1900 vertegenwoordigde Geraardsbergen één tiende van de landelijke productie.

De namen van Charles Anneessens en Louis François Hooghuys klinken wel het luidst. Maar in dit boek worden 36 instrumentenbouwers samengebracht. Niet alleen het kerkorgel, maar ook piano, harmoniums, mechanische en automatische orgels. En houten blaasinstrumenten. Er werden ook sporen aangetroffen van een klokkengieterij.

Voor elke bouwer krijgen we omkadering, bekende werken, chronologische werklijst, voetnotenapparaat en uitgebreide bibliografie. Wat betreft de illustraties: het is verbluffend hoeveel moeite er werd gedaan om passend materiaal te vinden. Kwaliteit boven kwantiteit, met nietszeggend algemeen materiaal. Bewonderenswaardig werk.

Stéphane Goidfroid, Muziekinstrumentenbouw te Geraardsbergen van de 15de eeuw tot heden, Geraardsbergen, 1986,  224 p., D/1986/3918/1.

Delen:
Het Grote Lierse Kerstmis- en Nieuwjaarsboek

Lierse Kerstmis- en Nieuwjaarsboek

Het Grote Lierse Kerstmis- en Nieuwjaarsboek

In ‘Het Grote Lierse Kerstmis- en Nieuwjaarsboek’ dekt de titel de lading. Lier en de eindejaarsfeesten.

De auteur is geen onbekende in Lier: in zijn eigen vlotte stijl bracht hij drie delen van het Groot Plezant Vertelboek bij elkaar. Hij trekt dit door en begint met een ruime omschrijving van hoe hij de feesten beleefde.

Quasi alles rond Kerstmis komt ook doorheen het boek aan bod: de middernachtmis, de versiering van de kerstboom, gezegden, liedjes en de eerste kerstboom in Lier.  Er is ook plaats voor wat recepten en culinaire beschouwingen over de Lierse feesttafel.

Daarbij wordt het geheel gespekt met Lierse vertellingen. Een koppeling met Felix Timmermans mocht niet ontbreken.

Tenslotte krijgen we een beeld van het vieren van Kerstmis op verschillende plaatsen in Lier.

Slechts de laatste pagina’s zijn voorbehouden voor Nieuwjaar en Oudejaarsavond. Het zingen krijgt hier aandacht. De auteur sluit af met een eigen nieuwjaarsbrief. Daarover valt er meer te lezen in dit het boek ‘Nieuwjaarsbrieven van 1746 tot nu‘.

Het hele werk kent een paar spaarzame illustraties. Dat mocht misschien iets meer zijn. We misten tevens een beetje een inhoudstafel. Dat maakt het sowieso makkelijker iets terug te vinden in een boek dat niet echt in thematische hoofdstukken is opgedeeld. Maar als vlot leesvoer met volkskundige inslag verdient het zeker om onder de aandacht gebracht te worden.

Wim Van Gelder, Het Grote Lierse Kerstmis- en Nieuwjaarsboek, 124 p., [1993].

Delen:
Landschappen in Vlaanderen vroeger en nu

Landschappen in Vlaanderen vroeger en nu

Landschappen in Vlaanderen vroeger en nu

Met de betonstop in het achterhoofd is dit wel een leerrijk boek. Door Vlaanderen trekken en foto’s van nu (lees: 1980) zetten naast een beeld van 1904.

Genieten is het van de beelden van 1904. Wat een weelde, wat een natuur. Dat valt toch enorm op: hoe de landschappen verschraalden. Het gaat niet op nostalgie, maar om de zuivere constatering dat de natuur inderdaad met minder potentieel aanwezig is. Zouden we met Mijn land in de kering toch moeten besluiten dat de 20ste eeuw een weg was naar afbraak en lelijkheid?

De basis voor het boek was het werk van professor Massart die in 1904 Les aspects de la végétation en Belgique. Hij voorzag vijf series, maar de Duitse inval van 1914 deed hem stoppen bij twee.

Zestig foto’s worden voorzien van hun ‘moderne’ tegenhanger. Grootste concentratiegebieden zijn de kust (en vooral de Westhoek ervan) met 15 platen. Meer lezen over natuur in deze provincie kan in het boek Natuurlijk West-Vlaanderen.

De Scheldevallei telt 18 platen. Het West-Vlaamse binnenland komt op 5 foto’s, het Meetjesland op twee. Nog vier in de Antwerpse Kempen. Opwijk, Wezemaal en Gelrode zijn de enige Brabantse zichten.

Limburg heeft 13 foto’s in het werk. De steenkoolontginning veranderde het landschap, de heide verdween en maakte plaats voor verkavelingen, industrieparken en kanalen.

Bij elke plaat (oud en nieuw) vind je een beknopte, maar gedegen uitleg met nadruk op de landschapselementen en vegetatie.

Dit boek zet aan tot nadenken. Wat zou het geven als dit heruitgegeven zou worden? Met op elke pagina drie foto’s: 1904, 1980 en 2020. Zien we herstel? Of nog groter verlies?

Leo Vanhecke, Georges Charlier, Luc Verelst. Landschappen in Vlaanderen vroeger en nu. Van groene armoede naar grijze overvloed, Uitgave Nationale Plantentuin Meise, 140 p.,  D/1981/0325/5

Delen:
Marka Mariakerke Gent jaarboek 2019

Mariakerke – Marka jaarboek 2019

Marka Mariakerke Gent jaarboek 2019

De Koninklijke Heemkundige Kring Marka levert werk in Mariakerke bij Gent. Deze vereniging levert sinds 2001 jaarboeken in dit formaat. Zij publiceren echter al veel langer, sinds 1964.

Het jaarboek 2019 telt 202 pagina’s. Diverse artikels belichten een ruim spectrum aan Mariakerkse onderwerpen. Daarvoor tekenen vijf auteurs. Spijtig genoeg is de eerste bijdrage een afscheid van André De Maeght, die overleed. Deze oud-reporter van Het Volk zorgde elk jaar voor teksten. Hij kon daarbij putten uit zijn uitgebreid krantenarchief. Een tweede artikel (35 p) komt nog uit zijn nalatenschap: een terugblik op gebeurtenissen uit het jaar 1975. Dit sluit wat aan op “Het gebeurde 50 jaar geleden”, verder in het boek.

Een heel interessant onderwerp behandelt “la maison blanche”, samengesteld door Marc Manesse. In 50 pagina’s schetst hij de geschiedenis van dit lusthof en wie er thuis waren. In de Gentse randgemeenten verrezen zomerresidenties van begoede families. Ook de plaatselijke notabelen maten zich dikwijls een luxueuzere woonst aan. Een ruim omkleed artikel, over het kasteel en de familie Story.

Engelse en Ierse banden met Mariakerke komen aan bod in een bijdrage over Marcella Lynch, van Ierland naar Mariakerke door Kristel De Wulf.  Een andere uitgebreid onderwerp (20 p.) is sport met aandacht voor Gustaaf De Smet, Mariakerkse olympische renner.  

Sporen van overledenen in 1918 in graftekens en uit krantenberichten, de plaatsing van drie “stolpersteine” of struikelstenen te Mariakerke en een stukje over oude voorwerpen vervolledigen dit jaarboek.

Een ruim aanbod, met onderbouwde artikels, wat blijkt uit de eindnoten. Voldoende zinvolle illustraties om het geheel te verluchten. Enige opmerking: meestal wordt een vet lettertype gehanteerd. Dat kon misschien anders, of alleszins uniform doorheen het hele boek.

Marka, jaarboek 2019, 202 p.

Delen:
1940-1945. De Tweede Wereldoorlog, Werkgroep geschiedenis Grembergen Dendermonde

1940-1945 Grembergen

1940-1945. De Tweede Wereldoorlog, Werkgroep geschiedenis Grembergen Dendermonde

Door de speciale omstandigheden zijn er in 2020 heel wat activiteiten afgeblazen. De Werkgroep Geschiedenis Grembergen plande een tentoonstelling rond twee luiken. De oud-strijders was één deel en de vredesstoet vormde een tweede stuk. De afgelaste expo is omgezet in een fotoboek, om toch wat van het werk tot bij de geïnteresseerden te dragen.

Duidelijk aangestipt: het gaat om oud-strijders en niet om weerstanders. Dat onderwerp vraagt bijkomend werk. We hopen dat de handschoen opgeraapt wordt.

De oud-strijders worden alfabetisch gerangschikt met bijgaande foto. Is die niet beschikbaar, dan werd gekozen voor een bidprentje of een grafzerk. Twee keer was er geen afbeelding beschikbaar. Naast de naam beperkt de informatie zich tot geboorte- en overlijdensdatum met plaats en eventueel naam van de echtgenote. Bij één iemand is er alleen een geboortejaar en -datum. Maar zeker een lovenswaardige poging om dit allemaal samen te brengen in een overzicht, het ligt nu eenmaal gevoelig en de kans bestaat om iemand te vergeten. Daarom durft bijna niemand dit soort van lijst te maken.

Het deel over de vredesfeesten krijgt ene halve pagina inleiding. Daar kon, ook voor een tentoonstelling, nog wat meer duiding bij. Zo’n optochten gingen overal door. Was er iets typisch voor Grembergen? Vanwaar het initiatief? Ondersteunde de gemeente? Hoe? Werden groepen uitgewisseld tussen gemeenten? Zeer opvallend is de aanwezigheid van wagens met boten in de gemeenten aan de Schelde.

De verschillende groepen komen in volgorde van programma aan bod, samen met een beetje uitleg. Soms kan wat meer duiding helpen, zoals een groep die de begrafenis van een bekende collaborateur uitbeeldde. Op de foto zie je duidelijk dat die opgebaard ligt onder een vlag met een varken op geborduurd. Ook de liedjes die bij de groep hoorden worden in hun originele vorm -op typische vluchtblaadjes- afgedrukt. Heel wat materiaal is hier verdienstelijk samengebracht!

Mits een aantal kleine aanpassingen had dit boek nog sterker het vele werk in de verf gezet. Zo is er geen voorblad of titelblad. De lezer valt direct in huis met een inleidend woord. Ook de twee delen konden op zichzelf een grote titel gebruiken.

Maar, zoals gezegd, in een jaar van kunst- en vliegwerk is uit een afgelast evenement een héél mooi initiatief gegroeid.

1940-1945. De Tweede Wereldoorlog, Werkgroep geschiedenis Grembergen, 2020, 120 p.

Delen:
Een beeld van Brussel in boek en prent

Brussel in boek en prent

Een beeld van Brussel in boek en prent

In deze ruime brochure zijn beelden van Brussel verzameld. Prenten uit boeken van de 16de tot de 19de eeuw. Ze bevinden zich allen in de Bibliotheca Wittockiana. Samen met gravures uit de collectie Van loock.

Het gaat dan over stadsplannen, stadszichten en voorstellingen van gebouwen die wij vandaag monumenten noemen. Elke afbeelding krijgt een zeer korte beschrijving.

Deze uitgave vergezelde een tentoonstelling ter gelegenheid van het eeuwfeest van de Vereniging tot Bevordering van Brussel. De voorzitter met adellijke titel schrijft het voorwoord, in het Frans. De tegenkanter is natuurlijk een tekst in het Nederlands (hij is er!) die het Frans van nabij volgt. En zo aan vlotheid verliest.

Maar niet getreurd, de drie bladzijden mijmeringen over Brussel krijgen een volwaardige Nederlandse opvolger van ook drie bladzijden. En daar sijpelt wel de moedertaal en de vlotheid door, dankzij de voorzitter van het Wetenschappelijk Comité van de Wittockiana. Je leest de visie op Brussel midden de jaren ’80.

Het geheel is interessant omdat het mooi afgedrukt in de iconografie van de stad duikt voor de fotografie zijn opwachting maakte. Een mooie verzameling.

Een beeld van Brussel in boek en prent, Brussel, 1986, 80 p.

Delen: