Antwerps Verklarend Woordenboek

Jouw zus? Twee wratten op een plank en goed gegeveld!

De hele beweging “Hier spreekt men Nederlands” schopte de dialecten in het verdomhoekje. Zij waren uitingen van slechte taal en dienden, door voortreffelijke pedagogie, uitgeroeid. Vlaanderen kon zo zijn klei ontstijgen en zijn plaats tussen de beschaafde volkeren innemen.

Die stellingname zijn we intussen ontgroeid. Dialecten stammen voort uit het Middelnederlands en de bestudering werd academisch aanvaard. We brengen prof. Blancquaert even in herinnering.

Sommige plaatselijke heemkundigen specialiseerden zich in het dialect van streek of dorp. Zo bijvoorbeeld te Lokeren en te Anzegem. Tientallen anderen leverden een bijdrage.

De Antwerpse taal neemt in dat spectrum toch wel een eigen plaats in. Mede door de commerciële televisie genoten initiatieven zoals Het Echt Antwaarps Theater ruimere bekendheid. Het stigma dat op het dialect lag, verdween.

Jack De Graef (1927-2013) is iemand die zich ingezet heeft om zoveel mogelijk van dat Antwerpse taalgebruik vast te leggen. Zijn Antwerps Verklarend Woordenboek kende verschillende editities. In een eerste deel (125 p.) vinden we een woordenboek. De schrijfwijze is Algemeen Nederlands, de betekenis die gegeven wordt is natuurlijk Antwerps. Zo lezen we dat een “fluit” iets anders is dan een muziekinstrument. Maar in Antwerpen zegt niemand “fluit” maar wel zoiets als “floïet”. Een “netzak” wordt wel ongeveer zo uitgesproken (met de open Antwerpse A) maar de betekenis is natuurlijk een (plastieken) winkelzakje.

In een tweede deel (ca. 100 p.) komen Antwerpse uitdrukkingen en gezegden aan bod, gegroepeerd per thema. Het hoeft geen betoog dat een glimlacht hier en daar niet onderdrukt kan worden?

Ah, en van jouw zuster zeiden we dat ze een mager ding is, zonder borsten en met een knoert van een neus. ’t Is maar dat je het weet.

Jack De Graef, Antwerps Verklarend Woordenboek, 8ste druk, Antwerpen, De Dageraad, 1993, 220 p., ISBN 9063711859

Delen:

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *