Familiekunde

De kasteelheren van Gaasbeek

De kasteelheren van Gaasbeek

De kasteelheren van Gaasbeek

Eerder kwam al een boekje van Renson aan bod, over het Kasteel van Gaasbeek. Hij was van 1963 tot 1979 conservator.

Deze uitgave kreeg een ruime titel: de kasteelheren van Gaasbeek. Maar eigenlijk gaat het over de familie de Scockart – de Tirimont tussen 1687 en 1796. Zij kochten de goederen van l’Escornet en kregen daarmee het heerlijke gezag in Sint-Kwintens-Lennik en Sint-Martens-Lennik, Gaasbeek, Vlezenbeek, St.-Laureins-Berchem en Elingen.

Enkele genealogische aantekeningen samen met een schets van de persoon en levensgebeurtenissen   vormen de ene helft van deze brochure. De bijlagen nemen de andere helft in beslag: een huwelijkscontract (Frans), een inventaris van goederen (Nederlands), het dagboek van de conferenties van Rijswijk, vertaald uit het Spaans naar het Frans.

Een elftal illustraties verluchten het geheel.

A. Renson en M. Casteels, De kasteelheren van Gaasbeek, s.l., [ca. 1973], 48 p.

Delen:
Berlare. Genealogisch repertorium 1796-1900

Berlare. Genealogisch repertorium 1796-1900

Berlare. Genealogisch repertorium 1796-1900

Dit repertorium omvat de burgerlijke stand van de gemeente Berlare tot 1900. Twee jaar lang werkte Paul De Pauw aan dit overzicht, aangezien Berlare toch een uitgestrekte gemeente was.

Er zijn vijf delen. Drie delen omvatten het repertorium. Er is een apart deel met een algemeen personenregister. Een laatste deel  indexeert de huwelijken op naam van de man en op naam van de vrouw.

Elk entiteit (rond een gezinshoofd) krijgt een nummer. Maar er wordt niet onderling verwezen. Er staat wel: “zoon van”; maar het nummer wordt niet genoemd. Als iemand hertrouwd, wordt een nieuwe entiteit gemaakt, met herhaling van de gegevens. Misschien was het duidelijker geweest dat tot één geheel te verwerken. De generaties komen ook na elkaar, met een nummer tussen de streep boven de entiteit. Bij grotere families maakt dat alles wat minder overzichtelijk. Het is immers makkelijker alfabetisch te sorteren. Maar dat zijn keuzes binnen de mogelijkheden van de toenmalige verwerkingsprogramma’s. We geven het u immers te doen, het blijft een enorm werk.

De auteur werkt nauwkeurig. Maar steeds blijft: een repertorium zet op weg naar de akten…

Paul De pauw, Berlare. Genealogisch repertorium 1796-1900, 5 dln., VVF Dendermonde, 2002.

Delen:
Dendermonde. Genealogisch repertorium Burgerlijke Stand 1796-1920

Dendermonde. Genealogisch repertorium Burgerlijke Stand 1796-1920

Dendermonde. Genealogisch repertorium Burgerlijke Stand 1796-1920

Twaalf delen telt dit repertorium van de stad Dendermonde. Een huzarenstukje.

De auteur verwerkt vele gegevens, zoals het nummer van de akte. Dat maakt het natuurlijk heel makkelijk om eventueel terug te grijpen naar de bron.

Anderzijds kon de lay-out misschien nog enkele aanpassingen krijgen. Bij elke persoon staat tussen vierkante haakjes een nummer. Dit is een data-aspect: het gaat om het record-nummer. Dit hoefde in de uiteindelijke versie niet mee opgenomen te worden. Elke gezinshoofd krijgt al een nummer, en die dienen als onderlinge verwijzing tussen de entiteiten. Nog een punt. Bij de oplijsting van een gezin volgen de kinderen één na één. Als die overlijden of huwen staat nogmaals de info van de ouders vermeld. Dat is onnodig, omdat het niet de info is uit die specifieke akte (zodat je het beroep van de vader op dat moment zou kennen bv.), maar van alle akten samen (dus alle beroepen van de vader in alle akten). Het zou ettelijke regels uitsparen. Zeker omdat alle namen in het vet staan zou dit het overzicht bevorderen omdat je dan alleen de kinderen zelf duidelijk opgelijst zou zien.

In deel 12  zit een index op de naam van de vrouw. Probleem is dat deze voorzien worden van het recordnummer van het huwelijk (of relatie met de onbekende partner). Daar ben je niets mee. Deze nummers kan je niet gaan opzoeken, aangezien ze kriskras door elkaar staan. Je kan alleen alfabetisch gaan zoeken. Beter was het om de entiteit-nummer te vermelden, die staan opeenvolgend na elkaar in het repertorium en zijn dus wel terug te vinden.

De enkele alleenstaande personen op p. 5773-5781 konden makkelijk mee opgenomen worden in het geheel. Nu staan ze helemaal verloren.

De auteur bekijkt tenslotte nog enkele demografische gegevens en het aantal vermeldingen van de familienamen.

Dendermonde zag zijn archieven in 1914 in rook opgaan, samen met een groot deel van de stad. Dit werk is daarom een mooi geschenk voor de genealogen van de streek. De bovenstaande bemerkingen zijn minimaal in vergelijking met de prestatie die hier is neergezet. Daar past zeker proficiat bij!

Guido Stultjens, Dendermonde. Genealogisch repertorium Burgerlijke Stand 1796-1920, Dendermonde, FV, 2019, 5788p+28 p.

Delen:
Repertorium van de families te Vlassenbroek

Repertorium Vlassenbroek

Repertorium van de families te Vlassenbroek

In de reeks van bronbewerkingen halen we het repertorium van de families te Vlassenbroek even aan. Dit was in het Ancien Régime een zelfstandige parochie die een deel van de (latere) gemeente Baasrode besloeg. Bij het natrekken van voorouders te Baasrode is het misschien nuttig Vlassenbroek niet te vergeten.

In de onderhavige 150 jaar was Vlassenbroek, met zijn kerkje aan de Schelde, een schaars bewoonde parochie. De reconstructie behelst nog geen 150 families. De bronnen zijn vrij volledig, maar er ontbreekt 10 jaar.

Voor de opvolging moet je dan vanaf ca. 1796-1800 naar de burgerlijke stand van de gemeente Baasrode.

Het repertorium zelf omvat de huwelijken op naam van de man, op naam van de vrouw, een gezinsrepertorium op stamnaam, een index.

Een laatste deel somt de getuigen, peters en meters op. Zeer waardevol zou dit zijn… maar spijtig dat er niet verwezen wordt naar het gezin waar ze als getuige of peten optraden. Het blijft dan toch gissen en bladeren. Maar je weet alleszins dat ze vermeld worden.

R. Bijl, Repertorium van de families te Vlassenbroek, Dendermonde, VVF, 1997, ca. 60 p.

Delen:
Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk

Woordenboek van de familienamen

Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk

Is het nodig dit werk voor te stellen? Het staat hier al jaren op de boekenplank en nog steeds nodigt het uit tot grasduinen.

Is het nodig de auteur voor te stellen? Frans Debrabandere, taalkundige met een palmares van hier tot in Tokyo. Zijn bijdragen over naamkunde en taal vormen een indrukwekkend geheel. Met deze herziene uitgave uit 2003 kwam weer een meesterwerk op de markt.

Wie het boek in huis haalt om er alleen zijn naam in op te zoeken, zal vlug uitgelezen zijn. Het is niet zo dat elke naambespreking bladzijden bedraagt. Integendeel, de verklaring en de oudst aangetroffen vormen volstaan veelal.

Maar als je dan verder begint te kijken, zie je op elke bladzijde interessante weetjes en hints opduiken. In elke verklaring ligt nieuwe stof: verwijzingen naar Middelnederlands, naar verdwenen beroepen, onbekende plaatsen of verdwenen gebruiken. De heemkundige en volkskundige kunnen zich laven aan deze carrousel.

Zijn aanvullingen en verbeteringen mogelijk? Waarschijnlijk wel. Maar tot nu toe heeft niemand de handschoen opgeraapt om dit huzarenstukje over te doen, en dat zal waarschijnlijk wel nog een tijdje zo blijven.

Aan te raden is zeker de inleiding, die veelal over het hoofd wordt gezien. Naast uitleg over het ontstaan van het werk krijg je summier wat inzicht in de ontwikkeling van de namen. De bibliografie is indrukwekkend.

Neem dit boek van tijd tot tijd ter hand en geniet – bladerend en lezend. 150.000 familienamen (varianten meegerekend) wachten op ontdekking.

Frans Debrabandere, Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. Grondig herziene en vermeerderde uitgave, 2003, 1359 p., 17,5×24,5 cm, ISBN 9020402072.

Delen: