Intro

11 soorten heemkundigen

11 soorten heemkundigen

11 soorten heemkundigen

11 soorten heemkundigen

Je hebt genres mensen die geïnteresseerd zijn in het verleden van hun streek. Wat valt er doorheen de boeken en artikels die ze brengen, zoal te ontdekken? 

  1. De familiekundige. In de echte zin van het woord. Hij zoekt naar eigen familieverhalen, stelt de eigen stamboom samen, bijt zich vast in de materie om “zo ver mogelijk” te geraken. Archieven gaan voor hem open maar alleen dat wat zijn eigen familie betreft, haalt hij er uit. Zijn werk circuleert binnen de eigen “stam” en in enkele gevallen groeit dat uit tot echte familiegeschiedenissen. Aangezien het publiek beperkt is, komen we meestal eenvoudig gefotokopieerde werken tegen, omdat zo’n uitgave niet betaalbaar is. Spijtig, want er zit veel werk in en er zijn echte pareltjes bij!
  2. De genealoog. Hij verzamelt alle gegevens van zijn dorp of stad, met het doel een overzicht te krijgen van de mensen die er woonden. Hij doorploetert de burgerlijke stand, de parochieregisters, de kiezerslijsten. Hij vindt nog andere lijsten, tellingen. Bidprentjes en doodsbrieven. Alles wat maar een puzzelstukje kan leggen, mist zijn oog niet. De systematische doorwerking van archief kan leiden tot een familierepertorium, of artikels rond deze of gene familie. Hij levert ook materiaal aan voor anderen, want hij ziet de familieverbanden en weet iedereen wonen in het jaar stillekes.
  3. De verzamelaar. Hij zal alle gegevens over een onderwerp bij elkaar brengen. Over een beroep, een sport, een wijk, een parochie, een politieke strekking. Hij doorworstelt alle archief en brengt alle elementen samen. Zijn doel is een volledig beeld te brengen van wat hij onder handen neemt. Soms verliest hij zich wel in die details. Kan resulteren in dikke boeken die nog nauwelijks te lezen zijn, omdat in dat bad van allemaal kleine “faits divers” de rode draad wegkwijnt.
  4. De analist. Hij doet wat de verzamelaar doet, maar gaat aan het werk met getallen. Het aandeel van die of die in de bevolking. Het sterftecijfer. De kindersterfte. Het aantal leden van een vereniging. De verhouding tussen de politieke partijen. Alles kan in tabellen of grafieken uitgedrukt worden.
  5. De criticus. Deze leest de bronnen met groot voorbehoud. Zeker, het staat er, maar waar heeft deze schrijver het vandaan? Want “van horen zeggen”, daar doet hij niet aan mee! En zo blijkt dat sommige “vaststaande gegevens” al decennia overgenomen worden zonder dat enige bewijs werd aangevoerd. Of, godbetert, dat de oorspronkelijke schrijver de bron verkeerd gelezen heeft.
  6. De collectioneur. Dat is iets anders dan de verzamelaars van hierboven. Hij wilt zoveel mogelijk materiaal met betrekking tot zijn gemeente bij elkaar brengen. Hij kent de verhalen achter de documenten, foto’s en postkaarten; hij weet welke brouwerij dit glas heeft gemaakt en waar die medaille door welke harmonie gewonnen werd. Hij brengt samen wat anders zou verloren gaan. Dat is zijn grote verdienste. Sommigen van hen gaan dan onbaatzuchtig meewerken aan projecten, anderen houden hun verzameling angstvallig verborgen voor “de concurrentie” die ze liefst op veiling of beurs overbieden om toch maar te kunnen zeggen “dat stuk heb ik”. Bij wijlen tonen de kinderen of familie geen interesse in “die oude bucht” en gaat bij overlijden de angstvallig bijgehouden schat recht de container op. Spijtig en helaas!
  7. De ambachtsman. Hij oordeelt dat onze voorouders zoveel stielkennis hadden, dat het onze plicht is deze door te geven. Heemkunde staat gelijk aan aandacht voor oude materialen, ambachten, alaam en gebruiksvoorwerpen. Door deze leefgewoonten te reconstrueren, begrijpen we beter de wereld van onze voorzaten. Het grote probleem hier is dat de tijd voortgaat. En dat in 1980 de “oude ambachten” en “voorwerpen” verwezen naar de periode voor of rond de Eerste Wereldoorlog. Ondertussen zijn we 40 jaar verder. De fifties en zelfs al de plastieken sixties vormen nu het decor om één en ander te bestuderen. Het Huis van Alijn bijvoorbeeld heeft een prachtcollectie over dat leven van alledag.
  8. De nostalgische kijker. Hij verzamelt “het dorp zoals het was”, omdat toen alles beter was dan nu. De rust, de mooie straten, de liefelijke huisjes, de mooie wereld. Het harde bestaan en het leed van de “goede oude tijd” worden in het beste geval romantisch ingevuld. De boerenkar die dokkert over de kasseien, dat is het beeld dat hij zo koestert.
  9. De fantast. Zijn dorp of stad heeft de grootste, mooiste en interessantste historiek van heel het land, op zijn minst. En alles is klaar. Hij leidt uit de bronnen -maar alleen die, die zijn these bevestigen- fantastische dingen af, over Romeinen, over Vikingen, over Franken, over Rubens, over wat nog allemaal. Zijn dorpsplein is driehoekig en dus een Frankische dries, zelfs al staat er op de Popp-kaart een andere vorm en is duidelijk dat pas begin 20ste eeuw verkaveld werd en de driehoek ontstond. Dat ziet hij niet. Hij ziet de Franken.
  10. De ooggetuige. Hij vertelt over zijn jeugd, zijn jonge jaren, het dorp of de stad die hij kent. Hij geeft die verhalen mee, met een zweem van nostalgie, maar vooral om aan te tonen hoe alles veranderde. Niet dat het een slechte zaak is. Maar elke tijd heeft zijn kleur, en hij geeft graag mee in welke kleur een deel van zijn leven zich heeft afgespeeld. Deze verhalen zijn primaire bron en de details ervan dragen bij tot het begrijpen van de 20ste -eeuwse evolutie van een streek. Want papier is geduldig en geeft soms niet de echte gang van zaken weer. Ook zaken die geen papier halen, zoals de leefwereld van het kind, sport en spel, mentaliteit en zo meer, kan de ooggetuige prachtig oprakelen.
  11. De taalkundige. Hij wijdt zijn leven aan het vastleggen van het plaatselijk dialect. Zijn zakken zitten vol papiertjes en in de oude dagen nog bierviltjes, met woorden en uitdrukkingen die hij net heeft gehoord. Hij vlooit uit hoe hij zijn moedertaal in spelling moet omzetten. De kroon op dat werk is een woordenboek of “dictionnair”.

En, op de keper beschouwd, heeft niet elke heemkundige iets van deze elf?

Delen:
11 plekken om tweedehands boeken te vinden en te kopen

11 plekken om tweedehands boeken te kopen

11 plekken waar je tweedehands boeken vindt

Boekenvanhier heeft het over werken die verschenen soms 10 jaar geleden, 20 jaar geleden, 30 jaar geleden of zelfs meer. Papier is geduldig. Een boek dus ook. Tijd heeft relatieve betekenis als het gaat over al die papieren kennis. Waar kan je die boeken dan eigenlijk nog vinden?

  1. Books in Belgium. Een gebruiksvriendelijke site waar je rechtstreeks van de professionele of particuliere verkoper kan inslaan. De betaling kan online en Books in Belgium maakt het geld dan over naar de verkoper wanneer jij het boek hebt ontvangen. Een ruim aanbod is één van de troeven van deze verkoperssite.
  2. Al zo lang een vaste waarde: De Slegte. Meer dan 200.000 tweedehands boeken in de aanbieding. Alstublieft. Let wel op de verzending. Als je meerdere titels wenst, is het beter exemplaren bij hetzelfde filiaal te bestellen als dat kan, anders komen er steeds weer verzendkosten bij. Het is me ook al overkomen dat het bestelde boek niet teruggevonden kon worden. Dat is altijd een teleurstelling. Maar daartegenover staat dat ik er al heel wat leuke boeken heb gevonden.
  3. De boekenbeurzen. Gespecialiseerde evenementen waar handelaars en particulieren hun aanbod uitstallen en je gezellig kuierend en snuffelend een voormiddag kan vullen. Bekend is de boekenmarkt te Sint-Amands-aan-de-Schelde.
  4. De gekende website tweedehands.be kwam onder het beheer van een bekende veilingsite. Veranderingen in 2019 hebben de werking van het geheel naar mijn mening toch een deuk gegeven. Maar als je de juiste verkoper weet te vinden, met realistische verwachtingen, kan je er wel nog iets vinden.
  5. De rommelmarkt. Van klein tot groot, daar kan je van standje tot standje in dozen en bakken door de ongewilde kneusjes van particulieren gaan. Misschien vind je daar toch nog een weesje dat bij jou een zeer welkome gast op de boekenplank wordt. Je kan meteen voelen, kijken en beoordelen of de staat voor jou aanvaardbaar is. En meteen met een koffie op een terrasje je nieuwe aanwinsten monsteren. Je vindt online lijsten van rommelmarkten in jouw buurt.
  6. Sqully is een relatief nieuwe site, maar er wordt toch een zeker aantal boeken aangeboden. Misschien zit jouw exemplaar waar je al lang naar zoekt er toch tussen? No-nonsense plek, je ziet wat je wil, je onderhandelt zelf eventueel over prijs en manier van bezorgen/afhalen. Ik hou wel van deze gemakkelijke interactie, zonder alle regeltjes. Als grote mensen bij elkaar.
  7. De kringwinkel. In jouw lokale kringloopshop valt er soms wel eens een boek te ontdekken voor een zacht prijsje. Het hangt er een beetje van af. Soms kan je maanden niets vinden, en soms kom je met een doos interessante lectuur buiten.
  8. Misschien is “bol” de bekendste online-shop. We denken dan meteen aan ‘nieuw’. Maar ook particulieren kunnen er hun tweedehands boeken aanbieden. Nu, wat betreft volkskunde en heemkunde heb ik er nog niet echt wereldschokkende dingen zien verschijnen. Het aanbod is eerder mainstream.
  9. Zelf heb ik geen ervaring met boekenwinkeltjes.be, maar ik vermeld ze graag omdat er toch misschien positieve ervaringen zijn?
  10. De lokale bibliotheek. Soms gooien die een hele reeks in de uitverkoop. Ter gelegenheid van kermis of jaarmarkt stellen ze dan een standje op. Neem eens een kijkje, je koopt er voor een prikje afgevoerde exemplaren. Als de geplastificeerde kaft en de stempel “afvoer” je niet storen, neem je gegarandeerd wel iets mee. En heel soms vind je zelfs exemplaren die niet in dat proces zijn geraakt, nooit een boekenplank hebben gezien en zo helemaal maagdelijk ongelezen op jou liggen te wachten.
  11. De site Catawiki organiseert wekelijks boekenveilingen. Het aanbod is divers, maar gespecialiseerd. Toch is het de moeite om af en toe te kijken als je op zoek bent naar iets specialere werken. Zeker dan in de rubriek geschiedenis- en militaire boeken.
Genoeg mogelijkheden! En bij een tweedehands werk is de zoektocht één derde van het plezier, het vinden ook en het laatste derde is zuiver leesplezier.

Zelf nog tips? Vul gerust hieronder aan!

11 plekken om tweedehands boeken te vinden en te kopen
Delen:

Enkele heemkringen

Baasrode – Baceroth 

Bazel – Kruibeke – Rupelmonde – Steendorp – Heemkundige Kring Wissekerke 

Berlare – HOK Berlare

Beveren – Hertogelijke Heemkundige Kring

Boom – Geschiedkundige Studiegroep Ten Boome VZW

Buggenhout – Heemkring Ter Palen

Dendermonde – Oudheidkundige Kring van het Land van Dendermonde

Elversele – Heemkundige Kring Braem – https://hkbraem.blogspot.com/

Kapelle-op-den-Bos – Erfgoedcel – http://erfgoedcelkapelleopdenbos.be/

Klein-Brabant – Heemkunde Klein-Brabant (Bornem, Puurs, Sint-Amands) https://www.heemkunde-klein-brabant.com/

Kontich – Kon. Kring voor Heemkunde & Museum Voor Heem- en Oudheidkunde – http://www.museumkontich.be/

Lebbeke – Heemkring

Lokeren – De Souvereinen – https://www.desouvereinen.be/

Londerzeel – Geschied- en Heemkundige Kring

Meise – Erfgoed Berla – http://www.erfgoedberla.be/

Merchtem – Soetendaelle VZW – http://heemkringopwijk.net/

Moerbeke (Waas) – ERCUS – http://www.hkmw.be/

Nieuwkerken (Waas) – Heemkundige Kring

Opwijk – Heemkring Opwijk-Mazenzele (HOM) – http://heemkringopwijk.net/

Sinaai – Heemkring Den Dissel

Sint-Gillis-bij-Dendermonde – Heemkring Marcel Bovyn 

Sint-Gillis-Waas – Heemkundige Kring De Kluize – http://www.dekluize.be/

Stekene – Heemkring d’Euzie – http://www.deuzie.be/ (Stekene, Kemzeke)

Waas (Land van) – Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas – http://www.kokw.be/

Waasmunster – ‘t Sireentje (geen webstek)

Zele – Heem- en Oudheidkundige Kring – https://www.hokzele.be/

Zwijndrecht – Burcht – Heemkundige Kring

Delen:
Logo hoofding

Proeven van en lezen over geschiedenis, heemkunde, volkskunde en folklore

Logo hoofding

Ik hou van boeken! Ik vind boeken echt top! Het papier in de handen, de geur, de band, het ezelsoortje hier en het vouwtje daar. Ik kan er altijd en overal vriendjes mee worden.

Maar ik hou niet van alle boeken. Zoals je ook niet van alle bloemen kunt houden. Je vind ze wel leuk, maar toch wel liever in andermans tuin. Zo vind ik sommige boeken leuk, maar dan in andermans boekenkast.

Ik kijk naar de binnenkant van een boek. Naar de longen. Als die geschiedenis ademen, dan is er een plaatsje in de kast. Uren kan ik met hen vertoeven. Heemkunde, volkskunde, folklore, en wat er van dicht of ver mee te maken heeft.

Mijn buurman zijn maag draait om bij het zien van de titels in mijn kast. Ik heb kennissen die bewonderend de achterflappen lezen. Over smaak valt niet te twisten. Maar er valt wel iets over te zeggen.

In deze blog wil ik plaats maken voor de bewoners van mijn boekenkast.
Sommige zijn recent, sommige zijn al bij hun tweede, derde of vierde thuis.

Het kan maar inspireren om ze zelf ter hand te nemen.

Het zijn allemaal boeken van hier. Boeken uit mijn rek. Boeken over hier.

Delen: