De Zwarte Hand een fataal avontuur Kurt Van Camp

Met “De Zwarte Hand” zitten we in de streek van Klein-Brabant en de Rupel. Daar kent iedereen de verzetsbeweging. Denken we. Dit boek zet alles duidelijk op een rij. De auteur slaagt erin vlot maar grondig de verzetsbeweging in ontstaan en ondergang te beschrijven. En dat brengt heel wat nieuwe dingen naar boven.

In een eerste fase schetst het boek de achtergrond waarin het verzet ontstond. De groei van de kernen in Tisselt, Puurs en Sint-Amands en Boom en Niel leidt naar de hamvraag wat nu eigenlijk dat “verzet” van de groep was. Welke daden en acties werden gesteld? Voor mij was het de eerste maal dat op zo’n beknopte en duidelijke manier uitgelegd te zien. En dat zo’n kleine verzetsacties tot zo’n verregaande gevolgen konden leiden.

Een tweede groot aandachtspunt is opgebouwd rond de arrestaties en ondervragingen van de leden, gekoppeld aan de vraag hoe “De Zwarte Hand” eigenlijk tegen de lamp liep. Hier heeft de auteur tevens oog voor kritische bevraging van het handelen van de leden. Het boek is dus geen heldenepos, maar wil concreet duidelijk maken waarover het nu allemaal ging.

De overbrenging naar Duitsland en de twee operette-processen laten inzien dat het individu geen enkele recht meer had en justitie een farce was. Sommige leden hadden zelfs de uitgesproken al uitgezeten, maar iedereen moest verdwijnen in “Nacht und Nebel”.

We lezen de systematische vernietiging van deze mannen die het naziregime hadden getart. Het boek tracht hun tocht naar het einde -verdeeld in verschillende groepjes- in kaart te brengen. Het gaat dan niet om het lijden dat deze mensen ondergingen -daarvoor zijn er andere werken- maar wel om de lijdensweg (letterlijk) die zij moesten gaan. Met de ineenstorting van het Derde Rijk wordt een mensenleven steeds minder waard. Met de nazi’s moesten ook de getuigen van hun onmenselijkheid verdwijnen. Dat is hen bijna geheel gelukt.

In een laatste punt worden de bevrijding, repatriëring en thuiskomst geschetst van de weinige overlevenden. Het is hun verhaal dat verder gebracht moet worden.  Kurt Van Camp is daarin zeker geslaagd.

Als ik dan een kanttekening moet plaatsen, is dat over de afbeeldingen die eerder klein en donker zijn. Het is geen kijkboek, maar dan nog kon dat iets beter. Het blijft achteraan ook bij een summiere opsomming van de bronnen.

Daartegenover staat een vlot leesbaar boek over het verzet van “De Zwarte Hand” dat als avontuur begon maar fataal afliep.

Kurt Van Camp, Het verzet van De Zwarte Hand, Davidfonds-uitgeverij, 2019, 224 p., ISBN 9789002268304. Het boek is hier te koop aan 23,50 Euro.

Delen:

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *