Ieder voor allen. De Belgische Boerenbond 1890-1990

De Belgische Boerenbond 1890-1990

Over landbouw valt heel veel te vertellen. Binnen het heemkundig kader blijft dit veelal beperkt tot oude hoeves, alaam en gereedschap, oude ambachten en wat nog meer. Het groter kader van de agrarische sector en de nijverheid in het algemeen raakt dikwijls wat op het achterplan. Het sociale aspect vinden dan weer in bijvoorbeeld besprekingen van vakverenigingen, bonden en veeverzekeringen. Dit boek levert voldoende informatie om één en ander te duiden en te stofferen.

Ja, de titel is duidelijk: het gaat over de BB – de Belgische Boerenbond. Maar het wedervaren van de vereniging wordt gespiegeld aan de maatschappelijke veranderingen.  Dat het boek vooral ontstaan en eerste groei behandeld (ca. 100 pagina’s) en de evolutie tot 1934 (ca. 150 p.) en de moeilijke jaren tot 1944 (ca. 50 p.), moeten we goed in het achterhoofd houden. Voor de periode 1944-1990 zijn maar 30 pagina’s voorbehouden. Dat heeft zijn voor- en nadelen. Het leven op het platteland in de jaren ’50 of ’60 zal dus niet in dit boekwerk te zoeken zijn.

Maar die focus op 1890-1945 kan bijdragen tot beter begrip van een aantal aspecten van de samenleving, zeker ook op lokaal vlak. Ik haal drie aandachtspunten aan waar het boek zeker nuttige lectuur kan zijn.

  • De katholieke visie op de maatschappij met zijn standen (het corporatisme), die naar voren komt in de eerste hoofdstukken, is een welkome aanvulling voor iedereen die meer wil weten of bezig is met de historiek van de katholieke bewegingen in zijn streek of dorp. Je kan de explosieve groei van alle bonden en verenigingen binnen de zuil voor de Tweede Wereldoorlog niet los zien van deze grondideologie over de inrichting van de maatschappij.
  • Het boek biedt een blik op de geschiedenis van de landbouw in nationaal perspectief met gevolgen op lokaal vlak voor de periode 1900-1950. De impact van beide wereldoorlogen komt aan bod.
  • Zeer interessant vond ik de bespreking van de jaren ’30 met de problemen rond de Middenkredietkas. Het wedervaren van de bank van de BB in die jaren geeft een impressie van het toenmalig economisch en politiek handelen en de verregaande impact van ‘The Great Depression’, ook in Vlaanderen.

De auteur levert een zeer gedocumenteerd werk af, met voetnotenapparaat en bibliografie. De illustraties blijven beperkt. In het achterhoofd gehouden dat de naoorlogse periode verhoudingsgewijs weinig aan bod komt, blijft dit boek goede lectuur voor wie zich interesseert in de eerste helft van de 20ste eeuw, de landbouwgeschiedenis en de Katholieke Actie.

Leen Van Molle, Ieder voor allen. De Belgische Boerenbond 1890-1990, Leuven, KADOC-studies 9, 1990, ISBN 9061863422.

Delen:

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *